RET - Rationeel-emotieve therapie

Rationeel-emotieve training is een vorm van cognitieve gedragstherapie waarbij zowel het verstand als het gevoel een belangrijke rol spelen. De grondlegger is Albert Ellis (1913-2007).

Mensen hebben het vermogen om te denken en te redeneren. Wij hebben altijd wel een mening, een oordeel of een opvatting over verschillende situaties. Helaas zorgt dit er soms voor dat we bepaalde conclusies trekken die niet juist zijn. Wij kunnen ons naar voelen omdat we verkeerd denken. Dat wil zeggen dat we gedachten hebben:

  • die niet overeenkomen met de werkelijkheid;
  • die je niet verder helpen;
  • die nare gevoelens oproepen;
  • die spanning en conflicten veroorzaken.

RET gaat er van uit dat niet de gebeurtenissen zelf emoties veroorzaken maar de manier waarop wij denken over die gebeurtenissen. Iedereen heeft zo zijn eigen gebeurtenissen waarbij hij of zij last heeft van bovenstaande gedachten.

"Het zijn niet de dingen die in de wereld gebeuren, waardoor mensen van slag raken, maar hun gedachten daarover.''

Ons gevoel en gedrag worden in grote mate bepaald door onze gedachten, maar gelukkig kunnen wij ons eigen gedachten ook zelf veranderen. RET doet een beroep op het creatieve vermogen om negatieve gedachten om te zetten in positieve gedachten. Door positieve gedachten ga je anders denken, voelen en doen, waardoor je leert problemen effectiever te hanteren.

RET in de praktijk

Bij Praktijk Inside Out is RET standaard een onderdeel bij begeleidingen en trainingen. De lastige situaties en de eigen irrationele overtuigingen met de daarbij behorende emotionele gevoelens worden in kaart gebracht. Vervolgens wordt de lastige situatie met behulp van het 4G-schema aangepakt. Het 4G-schema bestaat uit:

  • Gebeurtenis: Een lastige situatie; een situatie waar je tegen op ziet en die regelmatig terugkomt, soms net in een andere hoedanigheid. In je leven kom je nu eenmaal vervelende en lastige situaties tegen.
  • Gedachte :Het in kaart brengen welke gedachten bij jouw lastige situaties elke keer naar boven komen. Gedachten die je vaak niet verder helpen.
  • Gevoel: Wanneer je negatieve gedachten hebt over een situatie, gaat je gevoel daarin mee. De negatieve gedachten roepen spanning en nare gevoelens op.
  • Gedrag: Door je eigen gedachten ga je jezelf naar voelen en logischerwijs uit dit zich in je gedrag en handelen.

Deze negatieve kant gaan we dan als het ware uitdagen! We stellen vragen als: Klopt het? Is het echt waar? Heb je de gebeurtenis juist geïnterpreteerd? Zijn het irrationele gedachten? Vervolgens ga je de negatieve gedachten omdenken. Je leert om je negatieve gedachten om te zetten in realistische positieve gedachten waardoor je je beter gaat voelen en de verschillende situaties steeds beter aanpakt.

Het verleden bepaalt niet het heden

Elk mens heeft zijn eigen herinneringen en ervaringen. De manier waarop wij onze herinneringen en ervaringen hebben opgeslagen beïnvloeden onze overtuigingen, waarden en normen. Je ervaringen van dit moment hangen af van de herinneringen die je hebt. Als je de ervaringen van die herinnering verandert dan verander je ook de ervaring van in de toekomst. (NLP-technieken).

Je verleden hoeft niet bepalend te zijn voor het heden en mensen hebben, veel meer dan ze meestal denken, de keuze om uit vastgeroeste patronen te stappen.

Wat een mens in verwarring brengt zijn niet de feiten, maar de meningen over die feiten (Epiktetus)

Met RET gaan we aan de slag om onze belemmerende gedachten om te denken naar vervangende gedachten. Een bepaalde gedachtenpatroon kan soms stevig in je hoofd verankerd zitten maar met oefening, tijd en bewuste aandacht worden mensen steeds meer bewust van hun eigen, soms niet zo handige, gedachtenpatroon. Hierdoor neem je niet zo snel op je automatische piloot steeds weer de gebruikelijke ‘afslag’.

Overtuigingen en attitudes

Overtuigingen en attitudes zijn vaak onbewuste denkpatronen die al in je jeugd gevormd zijn. Stel je hebt een neiging tot perfectionisme. Alles moet perfect zijn. Goed is niet goed genoeg, het kan altijd beter. Deze perfectionistische gedachtenpatronen komen meerdere keren per dag naar boven en blijven actief, waardoor het een snelweg wordt. Als je genoeg hebt van je perfectionisme, omdat het voor veel tijd en stress zorgt, kost je dit in het begin veel bewuste en gerichte aandacht. Je moet nu leren om jezelf op je perfectionisme te betrappen, je wordt je dan bewust hoe vaak je die snelweg in je hoofd neemt. Je gaat een nieuwe afslag creëren: die afslag kan dan een gedachte zijn zoals ‘goed is goed genoeg’.

Tijdens de faalangsttraining en de sociale vaardigheidstraining wordt er altijd gewerkt met RET. Logischerwijs is de aanbieding van RET bij basisschoolkinderen anders dan die bij volwassenen. De Vlindercursus (= faalangst groepstraining) en de cursus Samen Sterk (= sociale vaardigheids groepstraining) richten zich op kinderen van de basisschool en het werken met RET wordt vertaald naar ‘Slimmer denken’.

De Inside Out training, faalangsttraining op individuele basis, richt zich op tieners, studenten en volwassenen. Of het nu een groepstraining betreft of een individuele begeleiding, RET spitst zich altijd toe op de individuele mogelijkheden. Kinderen, tieners, studenten en volwassenen gaan aan de slag met hun eigen overtuigingen en attitudes.

Voorbeelden

Routes

Je rijdt al jaren dezelfde weg naar je werk, je kunt de weg echt dromen. Nu is de weg tijdelijk opgebroken waardoor je een gedeelte anders moet rijden. De eerste keer was het even zoeken, maar na twee keer rijd je deze weg met veel gemak. Na twee maanden is de weg gerepareerd en kun je de oude vertrouwde weg weer volgen. Heel opvallend is het dan dat je, vaak op de automatische piloot, in het begin toch de afslag neemt die je de afgelopen twee maanden hebt gereden alvorens je de ‘oude vertrouwde’ weg weer automatisch neemt.

Autorijden

Denk eens terug aan de tijd dat je leerde autorijden. Je leerde allerlei deelvaardigheden, zoals gas geven, schakelen, remmen etc. In het begin was het moeilijk om de dingen afzonderlijk te doen en daarna dat je de deelvaardigheden moest integreren. Uiteindelijk heb je het zo vaak gedaan dat je de vaardigheden op de automatische piloot uitvoert. Je denkt niet meer bewust na hoe je alles moet doen, de processen zijn geautomatiseerd.

Kinderen zitten helemaal niet zo vast in hun gedachtenpatroon en zijn heel flexibel om nieuwe gedachten en afslagen aan te maken. Vooral als ze last hebben van die gedachtenpatronen en als er op een speelse manier, bijvoorbeeld door middel van een training, aan wordt gewerkt zijn ze steeds beter in staat om gebruik te maken van vervangende gedachten. De remmende gedachten hebben plaats gemaakt voor vervangende gedachten.

Volwassen zijn door problemen die hun eigen gedachten veroorzaken heel vastberaden om hun negatieve gedachten in positieve gedachten om te zetten. Ze maken eerst kleine ‘geitenpaadjes’ aan om deze vervolgens uit te breiden tot snelwegen.